Rầy xanh hại sầu riêng khiến cho đọt non và lá non rụng hàng loạt, gây các tác động xấu, ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển của cây trồng. Hệ quả lớn nhất là năng suất và chất lượng trái thấp, thu nhập của nhà vườn bị sụt giảm. Phát hiện sớm và kịp thời phòng trừ rầy xanh có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo toàn năng suất vườn và chất lượng quả. Mời bà con đón theo dõi các mẹo hay về quản lý rầy xanh hại vườn sầu riêng trong bài viết dưới đây.
- Tên thường gọi: rầy xanh
- Tên tiếng anh: Leafhopper
- Tên khoa học: Amrasca sp.
1. Đặc điểm sinh học và sinh thái của rầy xanh hại sầu riêng

Bên cạnh rầy nhảy thì rầy xanh xuất hiện trên vườn sầu riêng khá nhiều, trở thành một trong những đối tượng gây hại đáng quan tâm hiện nay. Vòng đời của rầy xanh ngắn (dưới 30 ngày, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết). Chu kỳ sinh trưởng hoàn chỉnh của rầy xanh trải qua các giai đoạn sau:
Trứng: Trứng của rầy xanh có màu trắng đục (hơi ngả vàng), thon và hơi uốn cong như hình quả chuối với chiều dài trung bình từ 0,4 – 0,5mm. Khi mới đẻ thì trứng có màu trắng trong, theo thời gian thì trứng chuyển dần sang màu trắng ngà. Tại thời điểm trước khi nở một ngày thì trên trứng xuất hiện 2 mắt kép màu đen. Trứng rầy xanh thường phân bố ở các đọt non hoặc trên gân chính của các lá non. Trứng rầy nở vào buổi sáng sớm, rầy sẽ chui đầu ra trước sau đó đẩy thân ra sau.
Ấu trùng (rầy non): Rầy non khi mới nở có màu vàng nhạt. Đặc điểm nổi bật để dễ dàng phân biệt rầy xanh với các loài rầy khác chính là phần đầu và phân lưng của rầy có các chấm màu nâu đen rất rõ. Rầy non có 5 tuổi.
Ở tuối 1, rầy di chuyển chậm chạp chủ yếu là quanh quẩn ở gần vị trí ổ trứng. Sang tuổi 2 trở đi thì linh động hơn. Đến tuổi 5 thì rầy di chuyển nhanh nhạy, nhảy sang các vị trí khác nhau trong vườn. Kích thước cơ thể qua các giai đoạn lột xác của rầy xanh tăng dần từ 0,6 – 1mm (tuổi 1) đến 1,5 – 2mm (tuổi 5).
Rầy xanh trưởng thành: Rầy xanh có 2 giới tính (đực và cái). Rầy đực trưởng thành có chiều dài cơ thể từ 2 – 2,2mm; con cái có kích thước lớn hơn từ 2,3 – 2,5mm. Cơ thể có hình thon dài, có màu xanh hơi vàng. Phần đầu có 2 đốm tròn màu nâu, mắt có màu đen. Mảnh lưng có màu nâu đỏ và có 3 đốm nâu nằm ở phía sau mắt kép. Phần cánh trước của rầy có màu vàng chanh, có một chấm đen lớn. Bụng có màu vàng lục và cơ quan sinh dục có một đốm nhỏ hình thoi màu đỏ tươi.
2. Rầy xanh hại vườn sầu riêng như thế nào?
Rầy xanh hại sầu riêng ở cả giai đoạn thành trùng và ấu trùng. Chúng chích hút dịch nhựa của đọt non và lá non của cây sầu riêng. Chính vì vậy giai đoạn cây đi đọt thường thấy mật số rầy xanh phát triển rất mạnh.
Đọt và lá non bị rầy chích hút dẫn đến hiện tượng cháy đọt, cháy lá kéo theo đó là lá non rụng nhiều.
Đối với các lá bị hại nhẹ thì trên bề mặt lá sẽ có các vết kim châm li ti màu vàng, lá cong dần lên . Dần dần vết bệnh chuyển sang nâu, lá bị thủng và cháy lá.
Ở các lá bị hại nặng thì lá chuyển sang màu vàng, rồi màu đỏ, lá quăn queo, cháy dần từ mép lá vào bên trong.

3. Biện pháp quản lý
Biện pháp canh tác:
- Trồng vườn với mật độ và khoảng cách thích hợp.
- Tỉa cành, tỉa lá định kỳ để đảm bảo vườn luôn thông thoáng.
- Bón dinh dưỡng tập trung để cây đi đọt đồng loạt, tránh tạo điều kiện cho rầy phát sinh nhiều lứa.

Biện pháp hóa học:
Dùng các sản phẩm diệt trừ rầy xanh đang được lưu hành trên thị trường chứa các hoạt chất như là Dinotefuran, Buproferin, Fenobucarb,…
Do rầy xanh có vòng đời ngắn nên khả năng kháng thuốc của chúng là rất cao, bà con cần đặc biệt lưu ý về liều lượng sử dụng theo khuyến cáo từ nhà sản xuất.
Biện pháp sinh học:
- Tạo điều kiện cho các loài sinh vật tự nhiên là thiên địch của rầy xanh hại sầu riêng phát triển để chúng “săn bắt” chúng trong vườn.
- Phun phòng rầy định kỳ bằng chế phẩm Metar để ngăn chặn sự bùng phát của rầy và nhiều loại côn trùng khác.

Xem thêm các bài viết khác về kỹ thuật trồng và chăm sóc sầu riêng tại đây.





