Nhận biết và quản lý sâu khoang hại cà chua

Sâu khoang là một trong những loài sâu bệnh phổ biến và gây hại nghiêm trọng cho cây cà chua. Chúng không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng của quả cà chua. Những con sâu này tấn công chủ yếu vào ban đêm, cắn phá lá, thân và quả non, gây ra hiện tượng cây còi cọc, vàng lá và chết khô. Hiểu rõ đặc điểm và tập tính của sâu khoang hại cà chua có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng trừ hiệu quả. 

• Tên thường gọi: sâu khoang, sâu ăn tạp,… 

• Danh pháp khoa học: Spodoptera litura 

1. Đặc điểm của sâu khoang hại cà chua 

Sâu khoang có tên khoa học là Spodoptera litura, thuộc họ Noctuidae, bộ Lepidoptera. Loài sâu này cắn phá nghiệm trọng trên các vườn trồng, đặc biệt là ở các loại rau.  

Vòng đời trung bình của sâu khoang dao động từ 25 – 48 ngày, phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.  

Trứng: Trứng của sâu khoang có màu vàng khi mới đẻ và càng gần ngày nở thì trứng chuyển sang màu xám tro, phủ lớp lông vàng rơm ở ngoài. Giai đoạn từ lúc đẻ trứng đến khi nở kéo dài 3 – 7 ngày. Trứng sâu thường nằm thành từng ổ trên lá, mỗi ổ có khoảng 50 – 200 trứng. 

Ấu trùng (sâu non): Sâu non có 6 tuổi, màu sắc cơ thể biến đổi từ xanh xám đến màu nâu đen. Trên lưng của chúng có các đường sọc màu vàng hoặc trắng trải dài. Giai đoạn sâu non kéo dài từ 12 – 27 ngày. 

Nhộng: Nhộng có chiều dài từ 18 – 20 mm. Ban đầu, chúng có màu xanh đọt chuối và cơ thể rất mềm. Sau đó, màu sắc dần chuyển sang vàng xanh và cuối cùng là nâu đỏ với thân cứng. Cuối bụng của nhộng có một đôi gai ngắn. Thời gian làm nhộng kéo dài từ 8 – 10 ngày. 

Sâu trưởng thành (ngài): Sâu trưởng thành có màu xám hoặc nâu xám, với cánh trước mang màu nâu vàng và các vân ngang bạc trắng óng ánh. Cánh sau có màu hơi trắng. Chiều dài thân của sâu khoang khoảng 20-25mm và sải cánh rộng từ 35-45mm. Ngài chỉ sống được từ 2 – 4 ngày.  

Loài sâu hại này hoạt động mạnh vào lúc trời mát. Khi trời nắng thì chúng thường ẩn nấp dưới táng cây hoặc dưới đất. Sâu khoang xuất hiện ở hầu hết các tháng trong năm nhưng phát sinh và gây hại mạnh nhất là vào tháng 5 – 6. 

2. Sâu khoang hại cà chua như thế nào? 

Sâu non thường tập trung ăn hết phần thịt lá, chỉ để lại biểu bì và gân lá. Đến tuổi 3 – 4, chúng bắt đầu phân tán và ăn khuyết lá, thậm chí có thể ăn trụi lá chỉ trong thời gian rất ngắn. Khi mật độ sâu cao, chúng có thể làm cho lá cây rụng ào ạt, nhanh chóng. 

Đặc biệt trong tình trạng thiếu thức ăn thì ngoài việc tấn công lá sâu khoang còn cắn phá luôn cả các thân, cành và quả non trên cây. Tốc độ ăn của sâu rất nhanh, chỉ sau vài giờ cành lá có thể trơ trụi hoàn toàn. Lá mất diệp lục, giảm khả năng quang hợp, cây kém phát triển, còi cọc. 

Sức đề kháng của cây trồng bị suy giảm đáng kể, đi kèm theo đó là các vết thương do sâu gây ra tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại nấm khuẩn xâm nhiễm cho cây cà chua. 

3. Biện pháp quản lý 

Biện pháp canh tác: 

• Cày bừa, phơi ải và cải tạo đất trồng kỹ càng trước khi xuống giống. 

• Dọn dẹp tàn dư thực vật còn sót lại trong vườn. 

• Làm cỏ, vun gốc, xới đất để tiêu diệt nhộng và trứng nằm trong đất. 

• Sử dụng màng phủ nông nghiệp. 

• Xuống giống đồng loạt và gieo trồng với mật độ cân đối theo từng nhóm giống, từng mùa vụ. 

• Kết hợp cân bằng dinh dưỡng cho cây trồng, cân đối lượng phân bón sử dụng trong vườn. 

• Thường xuyên kiểm tra vườn trồng để theo dõi diễn biến sâu bệnh hại. Khi mật độ sâu thấp có thể bắt sâu bằng tay; khi mật số tăng cao thì cần kết hợp các biện pháp khác. 

Biện pháp hóa học: 

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm trừ sâu được phân phối. Bà con có thể tham khảo chọn mua các dòng thuốc có chứa hoạt chất như Abamectin, Metaflumizone, Permethrin,…. 

Trong quá trình sử dụng cần lưu ý về liều lượng và luân phiên thay đổi hoạt chất để hạn chế trình trạng kháng thuốc ở sâu. Điều này sẽ gây khó khăn cho các lần xử lý sau và tốn kém thêm chi phí sản xuất cho nhà vườn. 

Biện pháp sinh học: 

Phun phòng từ giai đoạn sớm bằng chế phẩm DISA – chuyên gia trừ sâu ăn lá. Sản phẩm dạng lỏng dễ sử dụng, dễ pha chế và thích hợp cho các hình thức canh tác tiên tiến. 

Nhờ có hệ vi sinh đối kháng sâu hại mạnh như là Bacillus thurigiensis, Metarhizium,… kết hợp với tinh dầu giấm gỗ, DISA có tác dụng tiêu diệt mạnh mẽ sâu khoang hại cà chua, đồng thời còn xua đuổi sâu trưởng thành (ngài) ra xa vườn, không cho đẻ trứng. Chính vì thế mang lại hiệu quả phòng trừ sâu hại một cách lâu dài và an toàn cho người sử dụng. 

Tham khảo thêm thông tin về sản phẩm tại đây hoặc liên hệ 0589 688 988 để được tư vấn.