Các bước xử lý giá thể trồng cà chua phổ biến

Cà chua là một loại cây trồng phổ biến, được yêu thích bởi hương vị tươi ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Bên cạnh việc trồng cà chua trên các nền đất tự nhiên thì nhà vườn có thể tối ưu dinh dưỡng cho cây bằng việc trồng cà chua trên các nền giá thể được phối trộn. Trong bài viết này, Sinh Học Châu Á kính mời độc giả cùng chúng tôi khám phá một số cách xử lý giá thể trồng cà chua hiện nay. 

Giá thể trồng cà chua được sử dụng phổ biến có thể kể đến như là trấu hun, mùn cưa, xơ dừa,… Các giá thể này dễ xử lý và dễ tìm mua trên thị trường. Nhưng để sử dụng được thì giá thể phải được xử lý để loại bỏ độc chất và độ chát bên trong mới không ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng.  

1. Giá thể trồng cà chua – Xơ dừa

Xơ dừa là loại giá thể được sử dụng rộng rãi và phổ biến hàng đầu ở Việt Nam. Xơ dừa là một dạng phụ phẩm nông nghiệp được có giá thành tương đối rẻ và được tái sử dụng trong nông nghiệp với nhiều mục đích khác nhau. 

Mặc dù vậy nhưng trong xơ dừa có chứa một lượng lớn Tanin (Tanoit). Tanin là một Polyphenol có vị chát, có khả năng liên kết với các protein và kháng khuẩn rất tốt. Tuy nhiên trong xơ dừa, lượng tồn dư tanin có thể dẫn đến tình trạng cây trồng bị cản trở quá trình hấp thu dinh dưỡng và bị ngộ độc. Chính vì thế, bản chất của việc xử lý giá thể xơ dừa chính là loại bỏ hàm lượng tanin và Natri clorua bên trong. 

Các bước xử lý giá thể như sau:  

Bước 1: Chuẩn bị các vật chứa để ngâm giá thể. Đối với các cơ sở sản xuất lớn, người ta thường xây dựng các hệ thống chứa để ngâm xơ dừa. Đối với các hộ sản xuất thì có thể tiết kiệm chi phí bằng cách ngâm xơ dừa trong lu, khạp, bồn hoặc các túi nhựa PE. 

Bước 2: Hòa 2,5kg vôi vào trong nước, sau đó cho xơ dừa cần xử lý vào ngâm với dung dịch này từ 2 – 4 ngày. 

Bước 3: Sau 2 – 4 ngày ngâm thì vớt xơ dừa ra và ngâm xả lại với nước nhiều lần để loại bỏ các chất khoáng ảnh hưởng cây trồng. 

Bước 4: Sử dụng Trichoderma để ủ xơ dừa. Với mỗi tấn nguyên liệu, bà con sử dụng 1kg hoặc 1 lít hòa ra rồi tưới đều. Tiếp tục ủ duy trì trong 21 ngày, cứ cách 7 ngày sẽ đảo trộn một lần. 

 Lưu ý: 

• Khi quan sát thấy xơ dừa chuyển sang màu đỏ nâu thì chứng tỏ Tanin đã được loại bỏ. Để chắc chắn, người ta thường kiểm tra EC để nhận biết, nếu EC <1 ms/cm thì xơ dừa đã loại được chất khoáng độc và thích hợp để trồng cây. 

2. Xử lý giá thể mùn cưa 

Mùn cưa với thành phần chính là xenlulose, khi được phân hủy thì sẽ cung cấp có cây trồng một nguồn dinh dưỡng dễ hấp thụ. Đồng thời mùn cưa còn có khả năng giữ ẩm, giúp cây thoát nước tốt. 

Để sử dụng mùn cưa một cách hiệu quả nhất thì sau khi thu mua mùn cưa về thì tiến hành các bước xử lý như sau: 

Bước 1: Sàng lọc để loại bỏ các tạp chất, mảnh gỗ vun,… có kích thước lớn (trên 7mm). 

Bước 2: Tiến hành pha nước vôi với công thức là 15kg vôi cho 100 lít nước. Sau đó cho mùn cưa vào và ngâm trong vòng ít nhất 2 ngày. 

Bước 3: Sau khi đủ thời gian cần thiết thì vớt ra và rửa lại nhiều lần với nước sạch. 

Đối với trường hợp cần sử dụng mùn cưa như là phân hữu cơ thì cần kết hợp thêm bước ủ mùn cưa cùng với Trichoderma tương tự như đối với xơ dừa. 

3. Xử lý giá thể trấu hun 

Trấu hun hay còn được biết đến với nhiều cách gọi khác nhau như là than trấu, than sinh học, tro trấu,…  

Đây là phần vỏ bên ngoài của hạt lúa sau khi được tách hạt. Người ta đem chúng đi đốt trong điều kiện yếm khí sẽ tạo ra được trấu hun. Trấu hun khi trồng cây sẽ bổ sung cho cây một lượng carbohydrat và kali cần thiết. 

Tuy có nhiều lợi ích nhưng trước khi sử dụng cho cây trồng thì cần “chế biến” chúng. Trước tiên là cần rửa mặn cho trấu bằng cách cho trấu hun vào bao (có đục lỗ thoát nước) và tưới nước lên nhiều lần. 

Ở lần rửa cuối pha thêm Trichoderma để tăng cường hiệu quả sử dụng giá thể này. Sau đó để cho chúng thật ráo nước và sử dụng. 

Các giá thể sau khi đã được xử lý thì phối trộn lại theo từng tỷ lệ thích hợp theo kinh nghiệm hoặc theo các công thức được các nhà vườn chia sẻ.