Tổng quan về các loại cỏ dại thường gặp trên ruộng lúa

Cỏ dại là những cây mọc lên không do mong muốn có chủ đích của người trồng, gây cản trở trong quá trình trồng lúa của bà con nông dân. Có các nhóm cỏ dại nào cần quan tâm? Giải pháp xử lý nào để đạt hiệu quả cao? Sinh Học Châu Á mời bà con cùng theo dõi thông tin tổng quan về các loại cỏ dại trên các trà lúa!

1.Tính hai mặt của cỏ dại

Các mắt xích tham gia trong hệ sinh thái đều có các vai trò riêng, cỏ dại cũng thế, chúng vừa có lợi lại vừa có hại đối với đồng ruộng.

1.1. Mặt lợi của cỏ dại

Cỏ dại có khả năng tích lũy hàm lượng chất dinh dưỡng như N, P, K trong tầng đất canh tác, giúp bổ sung thêm chất mùn, chất hữu cơ cho đất.

Bộ rễ của chúng bám vào nền đất, tạo nên một mạng lưới vững chắc giúp hạn chế quá trình rửa trôi, xói mòn đất.

Cỏ dại còn được sử dụng như một nguồn thức ăn đầy tiềm năng trong chăn nuôi. Một số ít cây cỏ còn được sử dụng trong y học nhờ những hoạt chất giá trị trong chúng.

1.2. Mặt hại của cỏ dại

Mặc dù có nhiều lợi ích, song những thiệt hại mà cỏ dại gây ra trong quá trình sản xuất nông nghiệp cũng không hề nhỏ. Một số tác hại của cỏ dại như sau:

Cỏ dại canh tranh dinh dưỡng, ánh sáng, nước,… của cây trồng khiến cây sinh trưởng và phát triển kém, ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất và chất lượng nông sản về sau.

Nhiều loài cỏ dại là nơi ký chủ của các loại sâu bệnh hại, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch hại.

Sự sinh sôi và phát triển mạnh mẽ của các loài cỏ có thể gây cản trở hệ thống thủy lợi, ách tách hệ thống tưới tiêu,…

Bên cạnh một số loại cỏ có hoạt chất sử dụng chữa trị bệnh thì có một số loại vẫn có chứa các độc chất alkaloid, acid cyanhydric,…

Cỏ dại còn sẽ làm phát sinh thêm chi phí sản xuất của nông dân để xử lý chúng.

Xem thêm: kỹ thuật làm đất trồng lúa để giảm cỏ dại tại đây!

2. Các loại cỏ dại phổ biến trên ruộng lúa

Trên đồng ruộng có rất vô số các loài cỏ dại, điểm qua một số nhóm thường gặp:

2.1. Họ hòa bản (Poaceae)

• Cỏ lồng vực ( Echinochloa crus-galli)

Cỏ lồng vực có tính cạnh tranh rất mạnh với lúa trồng. Cỏ lồng vực cao từ 1 – 2 m, thân cứng, mọc thành từng bụi thẳng đứng.

Lá cỏ hẹp, nhìn như hình ngọn giáo, chiều dài khoảng 40cm, chiều ngang từ 5 – 15mm. Lá không có thìa.

Bông cỏ lồng vực có màu xanh hoặc màu đỏ tía. Hạt cỏ hình elip, có râu. Hoa trổ quanh năm.

Cây phát triển mạnh trong điều kiện đất ẩm, ánh sáng nhiều, đất bón thừa đạm. Đây được xem là loài cỏ dại nguy hiểm nhất cho ruộng lúa.

• Cỏ đuôi phụng ( Leptochloa chinensis)

Cây có chiều cao 1m, thân thon, mọc thẳng và đẻ nhánh tạo thành các bụi. Lá cây thẳng, dài từ 10 – 20 cm, có thìa lá.

Hoa có hình trứng dẹp, trục hoa dài từ 10 – 40 cm, phân thành nhiều cành đơn. Hoa có màu xanh nhạt hoặc hơi đỏ. Cây sinh sản bằng hạt. Cỏ đuôi phụng phát triển mạnh trong các ruộng thoát nước kém.

• Cỏ lông ( Brachiaria mutica)

Cỏ lông là cỏ đa niên. Thân cứng, bò ngang hoặc phân thân trên thẳng đứng. Thân có chiều dài tối đa đến 6m, chiều cao khoảng 3m, thân chia ra thành các đốt, các đốt dưới có rễ.

Lông bao phủ các đốt và bẹ lá. Lá cỏ lông hình mũi mác, mọc xen kẽ, chiều dài từ 10 – 30 cm, rộng 0,8 – 1,5 cm. 

Cây tái sinh bằng hạt hoặc bằng thân bò. Cây phát triển mạnh ở vùng đất ẩm.

2.2. Họ lác ( Cyperaceae)

• Cỏ Chác (Fimbristylis miliacea)

Thân cao từ 20 – 70 cm, thân dưới dẹp. Lá cỏ chác mảnh, dài 3,5cm, chiều ngang từ 1 – 2,5mm. Phiến lá rất ngắn. Hoa cỏ có màu vàng hoặc màu nâu. Quả bế 3 góc, sinh sản bằng hạt.

• Cỏ Cháo ( Cyperus difformis L.)

Cỏ cháo có chiều cao thân khoảng 80cm, thân tương đối yếu, thân mềm và láng, thân có ba cạnh nhọn, dày khoảng 0,7 – 3mm. Hình dạng lá có cháo hẹp, hơi rũ, có rãnh nhẹ, bìa lá hình ống. Hoa mọc tụ tán, có từ 10 – 60 bông xòe ra như ngôi sao.

• Cỏ lác rận ( Cyperus iria)

Lác rận còn được gọi là cỏ lác vuông hoặc cú rận. Đây là loại cỏ hàng năm, có thân cao từ 20 – 50 cm. Hoa mọc thành chùm có nhiều nhánh nhỏ có kích thước khác nhau. Cây phát triển ở khu vực lúa có phèn nhẹ.

Có vô số loài cỏ dại hiện diện trên đồng ruộng. Trên đây chỉ là một số loài chủ yếu dễ bắt gặp nhất và gây ảnh hưởng xấu nhất tới ruộng lúa. Đón xem các phương pháp quản lý cỏ dại hiệu quả trong bài viết tiếp theo!