Các biện pháp quản lý cỏ dại hiệu quả

Cỏ dại rất khó xử lý triệt để bởi chúng có khả năng tái sinh rất mạnh, khả năng chống chịu với các yếu tố bất lợi rất tốt. Quản lý cỏ dại cần thực hiện tổng hợp nhiều biện pháp mới đem lại hiệu quả. Cùng Sinh Học Châu Á điểm qua một số biện pháp kiểm soát cỏ dại trên đồng ruộng!

1. Quản lý cỏ dại bằng biện pháp vật lý

Các biện pháp vật lý để quản lý cỏ dại bao gồm biện pháp truyền thống, biện pháp cơ học,….

• Biện pháp thủ công

Biện pháp thủ công tức là nhổ cỏ bằng tay kết hợp cùng các dụng cụ như là cuốc, xẻng, liềm,… để dọn dẹp cỏ dại. Đây là phương pháp làm cỏ truyền thống có từ khi con người bắt đầu biết trồng trọt. 

Biện pháp này hiệu quả đối với các nhóm cỏ hằng niên, còn đối với các cây cỏ lưu niên thì việc nhổ cỏ phải lặp lại thường xuyên vì khả năng tái sinh của nhóm cỏ này rất mạnh.

Việc nhổ cỏ bằng tay tốn nhiều sức lao động và thời gian nên chỉ thích hợp đối với trường hợp cỏ mọc lưa thưa, giá nhân công rẻ.

• Biện pháp cơ học

 

Biện pháp cơ học trong quản lý cỏ dại gồm có: làm đất, cuốc đất, xới đất, che phủ đất,…

Việc làm đất giúp loại bỏ cỏ, hạt cỏ khiến chúng không thể nảy mầm. Làm đất trước khi trồng trải qua một chuỗi hoạt động cày, bừa, san phẳng giúp tiêu diệt hạt cỏ và các loại nấm bệnh khác trong đất

Một số cách làm đất trước khi trồng mà bà con có thể tham khảo:

• Chôn vùi các loại cỏ đã được dọn dẹp vào trong đất
• Nhử các hạt cỏ ở dưới tầng sâu cho mọc lên rồi diệt
• Phối trộn thuốc diệt cỏ vào trong đất
• Cày bừa cho đất tơi, đồng thời diệt luôn các cây cỏ mới mọc
• Bổ sung phân hữu cơ và vô cơ vào trong đất để cung cấp lại dinh dưỡng cho đất.

Đối với các cây cỏ đa niên thì tiến hành cày bừa, lật đất và phơi nắng để phá hệ thống rễ, làm kiệt quệ dinh dưỡng của chúng. 

2. Kiểm soát cỏ dại bằng giải pháp sinh học

Việc quản lý cỏ bằng biện pháp sinh học thông qua việc sử dụng các thuốc diệt cỏ sinh học (bioherbicides), côn trùng, vi sinh vật hoặc các cây trồng có tính cạnh tranh cao để làm ức chế cỏ dại.

Thuốc diệt cỏ sinh học thường chứa các vi sinh vật gây hại, làm ức chế sự phát triển của các loài cỏ dại. Điển hình trong nhóm vi sinh vật diệt cỏ được thương mại hóa là nấm Phytophthora palmivora và Colletotrichum gloeosporioides. 

Các tác nhân diệt cỏ sinh học phải đáp ứng một số tiêu chí: 

• Có cây ký chủ đặc thù: tức là chỉ gây hại trên đúng đối tượng mục tiêu mà không làm hại các loài khác đặc biệt là cây lúa trồng.
• Thích ứng với điều kiện môi trường
• Xử lý nhanh và hiệu quả các đối tượng cỏ dại
• Có khả năng dễ nhân giống và sản xuất thương mại 

3. Quản lý cỏ dại bằng biện pháp hóa học

Thuốc diệt cỏ là những sản phẩm có tác dụng phòng trừ các loài cỏ dại, rong rêu, tảo,.. mọc lẫn trong đồng ruộng. Các loài này làm cản trở quá trình sinh trưởng và phát triển của cây lúa.

So với thuốc trừ sâu thì thuộc diệt cỏ ít độc hại hơn, tuy nhiên nếu sử dụng không đúng cách thì sẽ ảnh hưởng đến cây trồng.

Việc sử dụng phương pháp quản lý cỏ dại bằng hóa học có các ưu điểm như:

• Thời điểm sử dụng linh hoạt
• Diệt được cỏ giai đoạn tiền nảy mầm và nảy mầm
• Diệt được loại cỏ có hình thái tương tự cây trồng 
• Xử lý được các loài cỏ đa niên, loài không nhổ tay được
• Thuốc diệt cỏ có tính chuyên biệt nên sẽ hạn chế gây ảnh hưởng đến cây trồng (khi sử dụng đúng khuyến cáo)
• Tiết kiệm thời gian và sức người

Tuy nhiên sử dụng thuốc diệt cỏ sẽ có một số ảnh hưởng xấu đến môi trường và sức khỏe con người, vật nuôi. Việc sử dụng thuốc diệt cỏ phải đảm bảo đúng hướng dẫn, có các thiết bị bảo hộ. Dùng thuốc diệt cỏ thường xuyên có thể làm ngộ độc cây trồng hoặc dẫn đến tính kháng thuốc của cỏ.

Các hoạt chất diệt cỏ được sử dụng rộng rãi hiện nay là 2,4-dichlorophenoxyacetic acid, propanil, glyphosate, butachlor, acetochlor, ametryn, atrazine, propazine, bensulfuron,…

Việc quản lý cỏ dại không thể thực hiện riêng lẻ từng biện pháp mà phải áp dụng tổng hợp để đem đến hiệu quả tốt nhất. Việc lựa chọn sử dụng biện pháp nào chủ yếu là phụ thuộc vào tập quán canh tác, điều kiện sinh thái và nhân khẩu học của từng địa phương. 

Xem thêm: Các loại cỏ dại phổ biến trên đồng ruộng