Biện pháp quản lý rầy xanh gây hại trên các đồng lúa

Rầy xanh (Nephotettix spp.) là nhóm rầy hại lá lúa thường xuyên xuất hiện ở các quốc gia trồng lúa, đặc biệt là khu vực châu Á. Rầy xanh làm lúa còi cọc, kém phát triển thậm chí là chết khô. Chúng còn là vật chủ trung gian truyền bệnh Tungro trên cây lúa. Tìm hiểu các biện pháp quản lý rầy xanh gây hại trên lúa trong bài viết dưới đây!

• Tên khoa học: Nephotettix spp.
• Tên gọi khác: rầy xanh đuôi đen

1. Đặc điểm hình thái 

Rầy xanh hay còn được gọi là rầy xanh đuôi đen, chúng phát triển trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt xen kẽ mưa. Chúng đặc biệt yêu thích những nơi ẩm, rậm rạp, tập trung nhiều ở khu vực trũng thấp của đồng ruộng. 

Một vòng đời của chúng kéo dài từ 25 – 30 ngày, trải qua 3 giai đoạn: trứng, ấu trùng và thành trùng.

• Trứng: Trứng có hình thon dài như quả chuối, một đầu to và một đầu nhỏ, có chiều dài từ 0,9 – 1mm. Khi mới đẻ trứng có màu trắng, về sau chuyển dần sang màu nâu, phía đầu trứng có điểm màu đỏ. Trứng rầy thường nằm thành hàng (khoảng 6 – 10 trứng) trên gân hoặc bẹ lá. Thời gian trứng kéo dài 6 -9 ngày. Thời điểm trứng nở rộ rơi vào khung giờ từ 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa.
• Ấu trùng: Ấu trùng có 5 tuổi, cơ thể thon dài. Thời gian ấu trùng kéo dài từ 13 – 17 ngày.

Rầy xanh ở tuổi 1 – 2 thì có màu xanh nhạt, sang tuổi 3 – 4 thì xanh vàng đến tuổi thứ 5 thì có màu xanh lá mạ. Rầy non không có cánh, phía đỉnh đầu có vài đốm đen; ở mặt lưng đốt ngực giữa, đốt ngực sau thì có vệt chữ V màu nâu. Kích thước cơ thể giai đoạn này trải dài trong khoảng 1 – 4 mm. Ấu trùng rầy xanh thường trú ẩn ở nơi ẩm, râm mát, nằm ở mặt dưới của lá.

• Rầy trưởng thành: rầy có 2 giới tính. Rầy đực có chiều dài thân 4,5mm, rầy cái có chiều dài thân là 5,5mm. So với rầy nâu thì rầy xanh có kích thước cơ thể lớn hơn. Thân và cánh của chúng có màu xanh, phần chót cánh có màu đen, chính vì thế còn được gọi là rầy xanh đuôi đen. Trên phần thân của con cái có hai chấm đen để phân biệt với con đực.

Rầy xanh linh động, khả năng nhảy nhanh, nhảy xa. Con trưởng thành bị thu hút bởi ánh sáng của đèn và trăng.

Trong một năm, rầy đẻ trung bình 8 lứa, trong đó 3 lứa gây hại chủ yếu cần quan tâm là: đầu tháng 4 – cuối tháng 6 (lứa 3); cuối tháng 5 – đầu tháng 8 (lứa 4); cuối tháng 7 – giữa tháng 8 (lứa 5).

2. Biểu hiện rầy xanh gây hại trên lúa

 Ấu trùng và thành trùng của rầy đều gây hại cho lúa. Chúng sinh sống trên lá lúa, hút lấy nhựa cây khiến cho các bó mạch bị tắc nghẽn, khiến cho cây lúa thấp lùn, mất sức, còi cọc, khô héo vàng. 

Mặt khác, rầy xanh còn là môi giới làm lây truyền virus gây bệnh Tungro trên lúa. 

3. Biện pháp quản lý rầy xanh

Biện pháp canh tác:

• Làm đất, cày vùi rơm rạ, phơi đất và để cho đất nghỉ một thời gian
• Sử dụng giống khỏe, giống kháng rầy
• Gieo sạ đồng loạt, mật độ hợp lý
• Bón phân cân đối, đặc biệt là không bón thừa đạm
• Thăm đồng thường xuyên để kịp thời phát hiện tình hình sâu bệnh hại

Biện pháp hóa học:

Sử dụng thuốc BVTV có chứa hoạt chất diệt rầy như là: Buprofezin, Dinotefuran, Fenobucarb,….

Lưu ý:

• Không nên sử dụng thuốc diệt rầy ở giai đoạn lúa từ 0 – 40 ngày sau sạ.
• Sử dụng thuốc khi mật độ rầy ở giai đoạn làm đòng cao (2000 con/m2). Trong  quá trình sử dụng cần tuân thủ đúng điều lượng khuyến cáo và cách sử dụng từ nhà sản xuất để đạt hiệu quả.
• Việc lạm dụng thuốc BVTV để xử lý rầy xanh có thể dẫn đến hiện tượng kháng thuốc ở côn trùng, gây nên khó khăn trong việc xử lý ở các mùa vụ sau.

Biện pháp sinh học:

• Trồng hoa quanh ruộng để thu hút thiên địch kiểm soát mật số rầy
• Sử dụng sản phẩm sinh học Metar – tiêu diệt rầy xanh hại lúa.

Metar là thuốc sinh học xử lý rầy xanh đặc hiệu dựa trên cơ chế ký sinh – cạnh tranh của các loại nấm đối kháng có trong sản phẩm như là: Metarhizium, Beauveria,… 

Sản phẩm kiểm soát rầy nhanh chóng với hiệu lực kéo dài mà vẫn đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Ngoài diệt trừ rầy xanh, Metar còn kiểm soát các loài côn trùng và sâu khác trên ruộng.

Nhấp vào đây để xem thông tin chi tiết về sản phẩm!

Đón xem: Biện pháp quản lý rầy nâu hại lúa