Làm cách nào để cải thiện tình trạng lem lép hạt trên lúa?

Lem lép hạt dường như xảy ra trên mọi đồng ruộng. Tình trạng lem lép xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau khiến cho năng suất lúa bị thất thu, chất lượng và thẩm mỹ của hạt lúa kém, thương lại dựa vào đây để ép giá. Kính mời quý bà con cùng tìm hiểu cùng Sinh Học Châu Á tìm hiểu thông tin chi tiết trong bài viết này.

1. Tổng quan về hiện tượng lem lép hạt trên lúa

Lem lép hạt là một bệnh thường gặp ở lúa. Lem lép hạt là cách gọi chung để chỉ các hạt lép, hạt lửng hạt không cho năng suất. Bệnh lem lép hạt làm ảnh hưởng tới 70% năng suất đồng lúa. Lem lép hạt xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ ảnh hưởng của sâu, côn trùng, bệnh hại đến các yếu tố sinh lý của cây.

Có 3 dạng lem lép hạt chính:

Lép trắng: thường xảy ra khi lúa mới trổ. Lép trắng còn được biết đến với tên gọi là “bệnh bạc bông”. Lý do là tế bào hạt phấn không được hình thành, vỏ trấu chưa được silic hóa và chưa hình thành chất diệp lục. Hay nói một cách khác là hoa chưa hình thành đầy đủ. Bệnh đạo ôn là một trong những nguyên nhân là cản trở quá trình phát sinh tế bào hạt phấn của cây.
Lép xanh: Lép xanh trên lúa thường có hai nguyên nhân lớn.
Điều kiện bất lợi của thời tiết làm ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn, thụ tinh của hoa.
Bản thân cây trong quá trình hoàn thiện hạt phấn gặp sự cố. Vỏ trấu đã hình thành chất diệp lục nhưng hoa chưa hoàn thiện nên không thể vô hạt được.
Lép đen: các hạt lép có màu nâu, màu đen do các tác nhân như là nấm bệnh, vi khuẩn, nhện gié,..
Nhện gié nằm trong các bẹ lá. Nhện hút chích các gié lúa đang trong giai đoạn phát triển, các bông lúa thẳng đứng, hạt lép. Tìm hiểu về cách quản lý nhện gié hiệu quả tại đây!
Vi khuẩn Pseudomonas glumae gây các vết bệnh trên hạt và thối đen hạt.
Tập đoàn nấm gây bệnh. Đây là nguyên nhân gây lem lép nhiều nhất trên lúa. Nấm bệnh bám lên vỏ trấu và tiếp tục lưu truyền cho mùa vụ sau. Một số loại nấm điểm hình gây ra lem lép có thể kể đến như là Alternaria padwickii (bệnh đốm vòng), Bipolaris oryzae (bệnh đốm nâu), Curvularia lunata, Fusarium sp., P.yricularia oryzae, Ustilaginoidea virens,…

2. Biện pháp quản lý lem lép hạt trên lúa

Lem lép hạt là hệ lụy của nhiều yếu tố gây hại trên lúa, vì thế các biện pháp quản lý lem lép chủ yếu cần phải tác động lên các yếu tố đó.

Biện pháp canh tác:

*Chọn giống khỏe, sạch bệnh để phòng ngừa tình trạng lem lép ngay từ đầu*

Lựa chọn các giống trồng sạch bệnh, giống khỏe, không nhiễm bệnh.
Tuyệt đối không sử dụng các giống từ ruộng có tình trạng lem lép hạt trước đó.
Sạ với mật độ thích hợp (dao động từ 100- 120 kg/ha).
Bón phân đúng lúc, đúng thời điểm, đúng liều lượng để cây lúa phát triển toàn diện, rễ bám sâu, tăng cường khả năng chống chịu với các yếu tố bất lợi từ môi trường, sâu bệnh hại.

Thực hiện quản lý dịch hại tổng hợp để phòng trừ hiệu quả sâu bệnh hại , góp phần làm giảm tỷ lệ lem lép hạt trên lúa.
Phát quang bụi rậm, cỏ dại quanh ruộng. Cỏ dại là ký chủ của một số nấm bệnh làm lem lép hạt, quản lý tốt cỏ dại cũng là quản lý tốt bệnh lem lép.

Biện pháp hóa học:

Sử dụng các sản phẩm BVTV phòng trừ bệnh phổ rộng có các hoạt chất như là Azoxystrobin, Difenoconazle, Tricyclazole, Propiconazole,….

Khuyến cáo: Phun phòng trừ bệnh từ giai đoạn lúa bắt đầu tượng đòng sẽ hỗ trợ phòng trừ tổng hợp các loại dịch bệnh khác như đốm vằn, đạo ôn, thối bẹ lá đòng,….

Sử dụng thuốc BVTV trong canh tác nông nghiệp cần chú trọng hướng dẫn sử dụng và các nguyên tắc an toàn lao động để hạn chế tác động không mong muốn của thuốc đến môi trường, con người và vật nuôi.

Biện pháp sinh học:

Phòng ngừa sớm các bệnh do nấm khuẩn bằng bộ đôi sản phẩm ĐẠO ÔN – VI KHUẨN. Bộ đôi sản phẩm được tích hợp các loại nấm xanh, nấm trắng có khả năng ký sinh lên nấm bệnh. Kết hợp với đó là SÁT KHUẨN giúp tiêu diệt rong rêu, vi khuẩn trên ruộng, nâng cao hiệu quả sử dụng.
Bổ sung thêm các nguồn dinh dưỡng qua lá cho cây lúa. Sử dụng Super 888 từ giai đoạn làm đòng đến khi trổ có tác dụng thúc đẩy nhanh quá trình vào gạo, lúa trổ thoát, trổ đồng loạt, chín chắc tới cậy.