Biện pháp quản lý sâu phao (Caseworm) gây hại trên lúa

Sâu phao hại lúa là một trong những đối tượng sâu hại thuộc top gây thiệt hại lớn đối với năng suất lúa. Các biện pháp quản lý sâu phao như thế nào để giảm thiểu tổn thất về mức thấp nhất? Sinh Học Châu Á kính mời quý độc giả cùng theo dõi tất tần tất các thông tin về sâu phao ngay bên dưới!

• Tên khoa học: Nymphula depunctatus
• Tên gọi khác: Sâu đeo

1. Đặc điểm của sâu phao hại lúa

Sâu phao xuất hiện và gây hại trên các ruộng lúa có nước, không gây hại trên các ruộng lúa cạn. Vòng đời của chúng trung bình từ 28 – 42 ngày phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Sâu phao có 4 giai đoạn biến thái gồm có trứng, ấu trùng (sâu non), nhộng và ngài (bướm). Hai giai đoạn sâu non và nhộng thường phá hoại ruộng lúa nhiều nhất, nên khi xử lý sâu phao cần đặc biệt quan tâm xử lý 2 giai đoạn này.

• Giai đoạn trứng: Giai đoạn này có thời gian khoảng 3 – 5 ngày. Trứng có hình tròn, màu vàng nhạt, khi gần nở màu sẽ chuyển đậm hơn. Trứng phân bố chủ yếu ở bẹ lá và mặt dưới của các lá nằm gần mặt nước.
• Giai đoạn ấu trùng (sâu non): Giai đoạn này kéo dài từ 20 – 30 ngày. Sâu có 5 tuổi, có chiều dài khoảng 20mm. Cơ thể có màu xanh trong, đầu có màu vàng. Trên lưng có phao giả, sâu cuốn lá lúa thành phao và di chuyển để ăn có mô lá. Di chuyển bằng cách đẩy sức.
• Giai đoạn nhộng: Giai đoạn làm nhộng có thời gian từ 5 – 7 ngày. Nhộng thường nằm trong các ống lá gần gốc lúa. Nhộng thường làm tổ ở các vết nứt dưới phần đất gần gốc lúa.
• Giai đoạn ngài: từ thời điểm hóa nhộng đến khi đẻ trứng đợt đầu có thời gian 2 – 4 ngày. Ngài của sâu có kích thước nhỏ, chỉ từ 6 – 8mm. Cánh mỏng, chiều dài cánh khoảng 15mm. Cánh có màu tuyết  trắng, trên cánh có các đốm nâu nhạt màu. Cánh trước của bướm có 5 sọc ngang màu cam, có 2 chấm nhỏ; cánh sau thì có 1 chấm đen.

Sâu non thường tấn công và gây hại trên lúa vào ban đêm hoặc vào những ngày trời mát, mưa phùn. Nhiệt độ càng thấp sẽ càng thích hợp cho chúng hoạt động. Sâu phao đặc biệt yêu thích mùi chua ngọt. 

2. Sâu phao gây hại trên các ruộng lúa 

Sâu phao thường xuất hiện và gây hại cho lúa giai đoạn 0 – 30 NSS, nhất là ở những khu vực trũng nước trên đồng ruộng. 

Chúng gây hại bằng cách cắn phá làm lá lúa bị đứt ngang rồi cuộn lá lại và nằm trong đó. Trong lúc nằm trong ống lá chúng vẫn đưa đầu ra ngoài tiếp tục cắn phá các nhu mô.

Lá bị sâu cắn chỉ còn lại một lớp biểu bì mỏng, các lá bị hại xuất hiện các vệt ngang nhìn như ruộng bậc thang hoặc bị đứt ngang.

Ống lá lúa bị sâu cuốn lại nổi trên mặt nước như những cái phao, chính vì thế được gọi là sâu phao. Nhờ cách thức này, sâu dễ dàng di chuyển sang các khu vực khác để tiếp tục phá hoại.

Lúa bị sâu tấn công sẽ trở nên kém phát triển, cây ốm yếu, còi cọc, thấp lùn, làm mất năng suất cây. Sự tấn công của sâu phao lên chồi và lá còn dẫn đến tình trạng ruộng lúa chín muộn hơn 7 – 10 ngày so với ngày thu hoạch ấn định. Một số ruộng còn xảy ra tình trạng chết hàng loạt. 

Sâu phát triển mạnh trên các trà lúa gieo sạ vào tháng 8 – 9 dương lịch, khi mà thời tiết nhiều mưa khiến ruộng ngập nước thường xuyên.

Xem thêm các biện pháp quản lý các đối tượng hại khác trên ruộng:

Quản lý cỏ dại trên ruộng lúa

Quản lý ốc bươu vàng gây hại trên lúa

Quản lý rầy phấn trắng hiệu quả

3. Biện pháp quản lý

Biện pháp canh tác:

• Gieo sạ (cấy lúa) với mật độ vừa phải
• Thường xuyên thăm đồng để nắm bắt diễn biến sâu bệnh hại trên ruộng
• Khi phát hiện sâu trên ruộng cần tiến hành rút cạn nước, rồi vớt sâu.

Biện pháp hóa học:

Sử dụng các loại thuốc trừ sâu có chứa hoạt chất Abamectin, Emamectin benzoate, Azadirachtin,… Hạn chế sử dụng các loại thuốc thuộc nhóm Pyrethroids vì dễ dẫn đến khả năng bộc phát rầy.

Lưu ý: Sử dụng thuốc BVTV cần tuân thủ nguyên tắc 4 đúng để giảm thiểu các tác động xấu của thuốc đến hệ sinh thái, sức khỏe con người, vật nuôi,…

Biện pháp sinh học:

• Sử dụng sớm thuốc diệt trừ sâu hại sinh học DISA của Sinh Học Châu Á. DISA chứa vi khuẩn Bacillus thuringiensis (Bt) cùng các loại nấm ký sinh quan trọng khác giúp ức chế quá trình tiêu hóa của sâu non, làm chúng chết đi.

Thông tin về sản phẩm tại đây!

Lưu ý: Do sâu phao nằm ẩn náu kỹ trong các ống lá nên phải lựa chọn thời điểm sâu chui ra khỏi ống để xử lý. Việc phun thuốc phải thật kỹ để đảm bảo thuốc tiếp xúc với sâu. 

Chúc bà con có một mùa vụ thắng lợi, được mùa, được giá!